Vrije keuze?¶
Microsoft doet er alles aan om te zorgen dan hun gebruikers vast zitten aan hun producten.
Ieder jaar worden in China zo’n 3 miljoen computers verkocht, maar mensen betalen niet voor de software.
Ooit zullen ze er echter voor gaan betalen. Als ze dan toch stelen [sic], dan willen we dat ze van ons stelen. Ze zullen er een soort van verslaafd aan raken en over een aantal jaar zien we wel hoe we gaan incasseren.
Bill Gates, Gates, Buffett a bit bearish
Gedwongen hardware-upgrades¶
14 oktober 2025 markeert een belangrijke datum voor Windows 10-gebruikers: Microsoft zal alle ondersteuning voor Windows 10 beëindigen. Dit betekent geen technische hulp meer, geen nieuwe functies en, het allerbelangrijkste, geen beveiligingsupdates meer. Hoewel je computer niet plotseling zal stoppen met werken, wordt hij wel steeds kwetsbaarder voor virussen en malware.
Microsoft raadt aan om te upgraden naar Windows 11, maar voor velen is dit geen haalbare oplossing. Een aanzienlijk aantal bestaande apparaten is simpelweg niet compatibel met Windows 11. Dit plaatst gebruikers in een lastig parket: ze moeten ofwel een nieuwe computer kopen, zelfs als hun huidige computer perfect werkt, ofwel het risico lopen een steeds onveiliger besturingssysteem te gebruiken.
Maar er is een overtuigend alternatief: GNU/Linux. In plaats van een prima apparaat af te danken, kun je een actueel GNU/Linux-besturingssysteem installeren en je computer nog jarenlang blijven gebruiken. GNU/Linux-distributies staan bekend om hun efficiëntie en kunnen oudere hardware nieuw leven inblazen, wat zorgt voor een veilige en volledig ondersteunde computerervaring.
Steeds wisselende standaarden¶
Het is geen makkelijke klus om je aan de Microsoft-standaarden te houden – tenzij je het je kunt veroorloven om heel vaak te upgraden. Heb je ooit geprobeerd om aan hetzelfde .doc-bestand te werken op zowel een Office 95- als een Office 97-computer? Dan weet je precies wat we bedoelen.
Microsoft is eigenaar van de Office-bestandsformaten: ze veranderen ze met elke nieuwe Office-versie en Microsoft heeft geen verplichting tot compatibiliteit. Heb je je presentatie opgeslagen als een .ppt-bestand? Als je volgend jaar stopt met Microsoft Office, ben je afhankelijk van anderen om het formaat te kraken zodat je je eigen werk kunt openen en aanpassen.
Er zijn natuurlijk andere manieren om documenten te maken en uit te wisselen; de bekendste daarvan is het OpenDocument-formaat. Maar Microsoft staat niet te springen om Office-gebruikers bestanden te laten delen die door iedereen gelezen en bewerkt kunnen worden. Microsoft Office 2007 SP2 en latere versies ondersteunen het OpenDocument Format (ODF), een functie die is toegevoegd onder druk van de Europese Commissie.
Standaardprogramma’s en gedwongen integratie¶
Microsoft staat erom bekend Windows te leveren met standaardsoftware die zich moeilijk laat verwijderen. Het gaat om applicaties die ooit losstaand functioneerden, maar nu diep in het besturingssysteem zijn verweven. Daardoor staan ze op elke pc en zijn ze lastig te vervangen.
De browser Microsoft Edge is hier een goed voorbeeld van. Deze is dusdanig geïntegreerd dat het verwijderen ervan de werking van ingebouwde Windows-functies verstoort. Zoekopdrachten in het Startmenu, bijvoorbeeld, tonen altijd Bing-resultaten die hardgecodeerd zijn om in Edge te openen; je standaardbrowser wordt daarbij genegeerd. Is Edge eenmaal verwijderd, dan werken deze links simpelweg niet meer.
Monopolypraktijken¶
Microsoft heeft de touwtjes strak in handen bij OEM’s (computerfabrikanten) die hun computers leveren met Windows erop. Dit betekent dat geen enkel programma dat concurreert met Microsoft-producten, of het nu gaat om een mediaspeler, webbrowser, kantoorpakket, e-mailclient of iets anders, vooraf geïnstalleerd zal zijn op de meeste computers die je in de winkel koopt.
Het is een goede zaak om een breed scala aan software en diensten aan te bieden, zoals Microsoft doet; maar ze zo ontwerpen en combineren dat gebruikers worden afgesloten van niet-Microsoft-gebruikers, is onethisch. Het is technisch niet moeilijk om meer open formaten te gebruiken. Maar dat betekent wel dat klanten vrij zijn om te kiezen wat ze met hun werk doen – en zover is Microsoft nog niet.